Een sterke balans na 20 jaar inspanningen
- Een gedigitaliseerde en toegankelijke inventaris
Sinds 2004 houdt Leefmilieu Brussel de inventaris van de bodemtoestand up-to-date. Momenteel omvat deze inventaris 14.964 percelen, bijna 20% van de oppervlakte van het Gewest. Bijna de helft wordt beschouwd als mogelijk vervuild. Met de kaart van de bodemtoestand kan iedereen deze gegevens online raadplegen.
- Brusoil, het platform dat alles vereenvoudigt
Brusoil werd gelanceerd in 2015 en bracht een revolutie teweeg in de manier waarop professionals werken: via de tool vroegen notarissen 490.000 bodemattesten op en dienden bodemdeskundigen 15.000 onderzoeken in. Sinds 2023 kunnen deskundigen niet-technische samenvattingen automatisch genereren, wat het proces versnelt en de standaardisatie verbetert.
- Snellere, minder omslachtige procedures
De herziening in 2017 schafte bepaalde criteria af, verkortte de termijnen en voegde een behandeling van beperkte duur verwerkingsprocedure toe, die al bijna 500 keer werd gebruikt.
- Focus op PFAS, met versterkte monitoring
Als antwoord op de PFAS-problematiek heeft Leefmilieu Brussel deze nieuwe verontreinigende stoffen opgenomen in haar onderzoeken en een code van goede praktijk gepubliceerd. Er werden alarmcriteria opgesteld en analysecampagnes brachten 82 besmette percelen aan het licht. Alle resultaten kunnen worden bekeken op de PFAS-risicokaart.
- Financiële steun en doorlopende begeleiding
Sinds 2007 werden er 5.872 premies toegekend voor een totaalbedrag van €19,5 miljoen. Daarbij komen de mechanismen van Bofas, Promaz en de publieke behandeling (84 onderzochte terreinen, 1.049 ha), die het mogelijk maken om complexe vervuiling te behandelen die het gevolg is van het lange industriële verleden van Brussel. Sinds 2016 begeleidt de Bodemfacilitator de Brusselse actoren bij hun verplichtingen in het kader van de bodemordonnantie.
En morgen? Een Europese richtlijn voor een gezonde bodem
Op 23 oktober 2025 nam het Europees Parlement de Soil Monitoring Law aan, de eerste Europese richtlijn over bodemgezondheid. Deze voorziet in:
- een gemeenschappelijk kader voor het monitoren en beoordelen van alle EU-bodems, gebaseerd op fysieke, chemische en biologische criteria;
- bodemgezondheidsklassen en streefwaarden als richtsnoer voor de lidstaten bij hun acties;
- de monitoring van opkomende verontreinigende stoffen zoals PFAS, pesticiden en microplastics;
- principes voor het beperken van de verstedelijking van land en het herstel van aangetaste bodems.
Lidstaten hebben 3 jaar de tijd om de richtlijn om te zetten. De ambitie is duidelijk: gezonde Europese bodems tegen 2050. Het Brussels Gewest beschikt van zijn kant, dankzij de Good Soil-strategie, al over doeltreffende tools om aan deze vereisten te voldoen. De uitdaging blijft echter groot, vooral wat betreft de aanpassing van de wetgeving en de invoering van nieuwe procedures.