Impact van de luchtkwaliteit op de gezondheid

Luchtverontreiniging is verantwoordelijk voor veel gezondheidsproblemen, zowel binnenshuis als buitenshuis en veroorzaakt elk jaar vroegtijdige sterfgevallen. De veroorzaakte aandoeningen zijn hoofdzakelijk ademhalings- en cardiovasculaire aandoeningen: beroerten, longkanker, astma en andere chronische aandoeningen van de luchtwegen zijn voorbeelden van aandoeningen die vaak worden genoemd als gevolg van luchtverontreiniging.

Meer informatie op de website van de WGO en het Europees Milieuagentschap

Binnenlucht

Ondanks de aanzienlijke vooruitgang die de afgelopen decennia is geboekt bij het terugdringen van de emissies, vormt luchtverontreiniging nog steeds het grootste milieugerelateerde gezondheidsrisico in Europa. Uit het laatste jaarverslag van Leefmilieu Brussel (2019)  blijkt dat de luchtkwaliteit in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest er de voorbije tien jaar duidelijk op vooruit is gegaan. Deze evolutie getuigt van de doeltreffendheid van de maatregelen die zijn genomen om de emissies te beperken, alsook van de technologische vooruitgang. Hoewel de Europese grenswaarden in 2019 allemaal zullen worden gerespecteerd in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, blijft de luchtverontreiniging gezondheidsproblemen veroorzaken. Volgens het rapport van het Europees Milieuagentschap waren in 2018 in België 7400 vroegtijdige sterfgevallen toe te schrijven aan fijne deeltjes (PM2,5), 1200 aan stikstofdioxide en 350 aan ozon.

Evenzo werd volgens het verslag van de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu (IRCEL) in 2018 83% van de bevolking in België, d.w.z. 9.324.000 Belgen, blootgesteld aan jaargemiddelde concentraties PM2,5 die boven de door de WGO aanbevolen waarden lagen. Voor NO2 werd 34% van de bevolking, d.w.z. 3.980.000 Belgen, blootgesteld aan jaargemiddelde concentraties van NO2 van meer dan 20 µg/m³ (waarschijnlijke toekomstige richtwaarde van de WGO, die deze richtwaarden momenteel herziet). In het Brusselse Gewest wordt bijna de hele bevolking blootgesteld aan PM2,5- en NO2-niveaus die hoger liggen dan de twee hierboven vermelde drempelwaarden.

Binnenlucht

We brengen meer dan 80% van onze tijd door in gesloten ruimten, waar veel bronnen van verontreinigende stoffen onze gezondheid kunnen aantasten. Denk bijvoorbeeld aan bouw- en decoratiematerialen, verbrandingstoestellen, vochtigheid, schimmels, levenswijze, maar ook aan menselijke activiteiten, huisdieren, enz. Sommige verontreinigende stoffen zijn alleen in woningen aanwezig en hun concentratie kan binnen tot 15 keer hoger zijn dan buiten.  De binnenlucht is veel meer vervuild dan de buitenlucht omdat verontreinigende stoffen afkomstig van het gebouw, het meubilair, de buitenlucht en van onze activiteiten, zich daar ophopen.

De gezondheidsimplicaties en de economische belangen in verband met de binnenluchtkwaliteit zijn dus ook groot. In Frankrijk worden de kosten van een slechte binnenluchtkwaliteit geraamd op 19 miljard euro per jaar, wat verantwoordelijk zou zijn voor bijna 20.000 vroegtijdige sterfgevallen. Wereldwijd werden in 2016 3,8 miljoen vroegtijdige sterfgevallen toegeschreven aan de luchtkwaliteit binnenshuis.

Hebt u gezondheidsproblemen die mogelijk verband houden met de vervuiling van de binnenlucht? Neem dan contact op met de Regionale Cel voor Interventie bij Binnenluchtvervuiling (RCIB).

Rapporten en studies voor meer informatie :

Hoge risicogroepen

Luchtverontreiniging is een belangrijk probleem voor de hele samenleving en veroorzaakt een hele reeks schadelijke effecten op de gezondheid op korte en lange termijn. We zitten echter niet allemaal in hetzelfde bootje; vervuiling heeft op iedereen een ander effect, afhankelijk van de mate van blootstelling aan vervuilende stoffen, leeftijd, gevoeligheid, algemene gezondheidstoestand. Verschillende groepen mensen worden dan ook zwaarder getroffen dan andere, omdat zij gevoeliger zijn voor de effecten van blootstelling aan luchtverontreiniging.  Mensen met ademhalingsproblemen, hart- en vaatziekten, ouderen, zwangere vrouwen en kinderen worden namelijk als kwetsbaar beschouwd.