Een gezondere lucht
De autoloze zondag leverde in het algemeen een verbetering van de luchtkwaliteit op, met een aanzienlijke daling van de concentraties van meerdere verontreinigende stoffen. In vergelijking met een gemiddelde zondag daalden de stikstofmonoxideconcentraties (NO) 80 tot 96% en de stikstofdioxideconcentraties (NO2) 66 tot 79%.
De grootste impact werd waargenomen aan de drukste wegen van onze hoofdstad. Aan het meetstation Regent lagen de NO- en NO2-concentraties zo’n 94 en 79% lager dan op een gemiddelde zondag. In vergelijking met een gemiddelde weekdag is de daling nog duidelijker: er werd 97% minder NO en 86% minder NO2 gemeten.
Een rustigere stad
Wanneer we met z’n allen wandelen, fietsen en steppen heeft dat ook een gunstig effect op de geluidssfeer in de stad. Aan de verschillende meetstations in de buurt van wegen werd een sterke daling in de niveau’s van achtergrondgeluiden geregistreerd.
In vergelijking met de zondag voorafgaand aan het evenement werden op autoloze zondag enkele belangrijke dalingen waargenomen:
- Dalingen van 17,5 tot 22,5 dB(A) voor de meetstations in de buurt van de E40 in Sint-Lambrechts-Woluwe en de E411 in Oudergem. Dit staat gelijk aan een daling van de geluidsdruk met 99%!
- Dalingen van 3,2 en 8 dB(A) voor de stations aan de Willem Tellstraat in Sint-Gillis, de Waverstraat in Oudergem en de Houba de Strooperlaan in Brussel. Dit is een vermindering van de geluidsdruk met 50 tot 84%.
De impact van het verkeer op de gezondheid
De autoloze zondag is dé gelegenheid om de aandacht te vestigen op de luchtvervuiling en het lawaai die door het wegverkeer veroorzaakt worden. De impact van het wegverkeer op onze gezondheid is best groot. Volgens de recentste cijfers van het Europees Milieuagentschap heeft blootstelling aan fijnstof (PM2.5) in 2022 in België geleid tot 4.150 vroegtijdige sterfgevallen, en de blootstelling aan stikstofdioxide (NO2) tot 1.230 vroegtijdige overlijdens.
Het verminderen van luchtverontreinigende stoffen, in het bijzonder stikstofdioxide dat o.a. wordt geproduceerd door transport, is dus een belangrijke uitdaging. Tussen 2018 en 2024 zijn de jaarlijkse concentraties van stikstofdioxide (NO2) en fijnstof PM2.5 met gemiddeld 7% per jaar gedaald, en de concentraties van fijnstof PM10 met gemiddeld 5% per jaar.
Het wegverkeer veroorzaakt niet alleen luchtvervuiling, maar het is ook de belangrijkste bron van lawaai in het Brussels Gewest. Ook blootstelling aan lawaai heeft gevolgen voor de gezondheid: het kan leiden tot hart- en vaatziekten, diabetes type 2, slaapstoornissen, concentratieproblemen en leermoeilijkheden. Onderzoek van Leefmilieu Brussel heeft aangetoond dat verkeerslawaai in 2021 bijna 5.400 gezonde levensjaren heeft gekost aan de Brusselse bevolking, wat neerkomt op gemiddeld 4 maanden per persoon.
Ondanks de positieve evolutie van de voorbije jaren, blijft het beperken van gemotoriseerde voertuigen en het inzetten op alternatieve vervoermiddelen een belangrijke uitdaging om de gezondheid en het welzijn van de Brusselaars te garanderen.